قوانین شروع و پایان تختهنرد، چه در نسخه سنتی و چه در نسخه مدرن، چارچوب اصلی این بازی جذاب و استراتژیک را شکل میدهند. در آغاز بازی، روش تعیین بازیکن شروعکننده در هر دو سبک متفاوت است؛ در سنتی معمولاً با دو تاس و توافق اولیه مشخص میشود، در حالیکه در مدرن هر بازیکن یک تاس میاندازد و فردی که عدد بیشتری بیاورد آغاز میکند. تفاوتهایی نیز در نحوه تاسریزی وجود دارد؛ از تاسریزی دستی در سنتی تا استفاده از کاپ یا بافلباکس در نسخه مدرن برای کاهش تقلب. در پایان بازی نیز قوانین مشخصی تعیین میکنند چگونه مهرهها از صفحه خارج شوند و چه زمانی برد ساده، مارس یا سیاهمارس اتفاق میافتد. در نسخه سنتی تنها برد ساده و مارس وجود دارد، اما در تختهنرد مدرن حالت «سیاهمارس» هم دیده میشود که امتیاز بیشتری به همراه دارد. آشنایی با این قوانین باعث میشود بازی منسجمتر، رقابتیتر و لذتبخشتر دنبال شود؛ پس تا انتهای این مقاله همراه نردستان باشید تا بیشتر با قوانین شروع و پایان تخته نرد آشنا شوید.
قوانین شروع تخته نرد چیست؟
تخته نرد (Backgammon) یکی از قدیمیترین و محبوبترین بازیهای رومیزی در جهان است که طرفداران زیادی دارد که حدود 5000 هزار سال پیش اختراع شد و ما در مقاله مخترع تخته نرد کیست؟ داستان اختراع و به وجود آمدن این بازی را توضیح داده ایم. در کل تخته نرد در دو نسخهی سنتی و مدرن ارائه میشود و هرکدام قوانین مختص خود را دارند که بد نیست در مقاله تخته نرد کلاسیک و تقاوت نسخه کلاسیک و مدرن بیشتر با جزئیات آن آشنا شوید. در تخته نرد سنتی، برای شروع بازی معمولاً از یک جفت تاس استفاده میشود، در حالی که در نسخهی مدرن ممکن است از یک یا حتی دو جفت تاس بهره ببرند. رعایت قوانین جفت شش در هر دو سبک، میتواند شانس شما را برای پیروزی در مقابل حریف بهطور چشمگیری افزایش دهد. اما قبل از هرچیزی مهم است که قوانین شروع تخته نرد را به درستی رعایت کرده باشید. در ادامه به صورت مجزا به قوانین شروع تخته نرد در سنتی و مدرن خواهیم پرداخت.

1.قوانین شروع تخته نرد سنتی
در تخته نرد سنتی، برای آغاز بازی، بازیکنان ابتدا توافق میکنند که برنده چه کسی خواهد بود؛ بر اساس تاس کمتر یا تاس بیشتر. سپس هر بازیکن یک تاس میاندازد. برنده تاسریزی تعیین میشود و این بازیکن، هر دو تاس را برداشته و اقدام به ریختن دو تاس میکند. او به عنوان اولین بازیکن، مهرههای خود را بر اساس عدد تاسهای ریخته شده حرکت میدهد.
به عنوان مثال، اگر توافقی برای تعیین برنده با تاس کمتر یا بیشتر وجود نداشته باشد، هر دو بازیکن یک تاس میاندازند و بازیکنی که عدد بزرگتری را آورده باشد، آغاز کننده بازی خواهد بود. سپس این بازیکن دوباره دو تاس ریخته و مهرههای خود را حرکت میدهد. اگر عدد تاس هر دو بازیکن یکسان باشد، مجدداً تاس ریخته میشود تا یک بازیکن برنده تاسریزی شده و آغاز کننده بازی مشخص شود. این فرآیند فقط یک بار در ابتدای بازی انجام میشود و تعیین آغاز کننده دست بعدی بر اساس نتیجه دست قبلی است.
به دلیل اینکه برنده تاسریزی ابتدای بازی اقدام به ریختن دو تاس میکند، یا در دستهای بعدی برنده دست قبلی تاس میریزد، در این موارد احتمال آمدن تاس جفت نیز وجود دارد و تأثیر قابل توجهی بر روند حرکت مهرهها و استراتژی بازی دارد. سپس در ادامه با رعایت قانون زدن مهره در تخته نرد؛ می تواند مهره حریف را بزند و شانس برد را از همان ابتدا افزایش دهد.
2.قوانین شروع تخته نرد مدرن
در تخته نرد مدرن، برای آغاز بازی، هر دو بازیکن یک تاس میاندازند. بازیکنی که عدد بالاتری بیاورد، بازی را با همان عدد تاس خود و عدد تاس حریف آغاز میکند. در صورتی که هر دو بازیکن عدد یکسانی بیاورند، دوباره تاس ریخته میشود تا آغاز کننده دست مشخص شود. این فرآیند در ابتدای هر دست تکرار میشود تا بر اساس نتیجه تاسریزی، بازیکن شروعکننده تعیین شود. مطالعه مقاله نحوه انداختن تاس در تخته نرد در این زمینه می تواند بسیار کمک کننده باشد.
با توجه به این توضیحات، میتوان نتیجه گرفت که در تخته نرد مدرن، برخلاف تخته نرد سنتی، امکان حرکت مهرهها با تاس جفت در اولین تاسریزی وجود ندارد. زیرا حرکت ابتدایی تنها با همان تاسریزی انجام میشود که برنده آغازکننده را تعیین کرده است و عدد دو تاس نباید یکسان باشد. همچنین در طول بازی، قانون زدن و بلند شدن و استفاده استراتژیک از تاس کیوب نقش مهمی در افزایش شانس برد بازیکنان دارند.

نحوه تاس ریزی در تخته نرد سنتی و مدرن
نحوه تاس ریزی در قوانین شروع تخته نرد جز مواردی است که باید آن را به درستی بلد باشید. به طور مثال تاس ریزی در تخته نرد سنتی اغلب با دست انجام می شود و فقط در برخی از موارد فقط از استکان یا تاس ریز استفاده می شود. اما در تخته نرد مدرن چون قوانین متفاوت است؛ تاس ریزی با استفاده از کاپ های لبه دار یا بافل باکس انجام می شود. زیرا در تخته نرد مدرن چون حالت مسابقه ای دارد و برای این که تقلب کاهش پیدا کند از این نوع تاس ریزی در تخته نرد مدرن استفاده می شود. حتی در لیست مسابقات جهانی تخته نرد نیز آمده است که از این روش استاندارد و کنترلشده برای ریختن تاس استفاده میشود تا شانس تقلب یا دخالت انسانی به حداقل برسد.
قوانین پایان تخته نرد سنتی و مدرن چیست؟
برای پایاندادن بازی و خوردن مهره در تختهنرد، قوانین مشخصی وجود دارد که رعایت آنها تعیین میکند چه زمانی میتوانید بازی را تمام کرده و پیروز شوید. در ادامه، قوانین پایان بازی در تختهنرد سنتی و تختهنرد مدرن را بهصورت جداگانه و روشن توضیح خواهیم داد. البته در کل باید بدانید که از لحظه شروع بازی تا بیرون بردن آخرین مهره، تمام تصمیمها بر پایه قوانین حرکت مهره تخته نرد گرفته میشوند و بدون تسلط بر این قوانین، اجرای صحیح مراحل شروع و پایان بازی عملاً ممکن نیست.
قوانین پایان تخته نرد سنتی
در زبان انگلیسی واژه Backgammon هم به معنای تختهنرد است و هم در مواردی به مفهوم سیاهمارس بهکار میرود. یکی از تفاوتهای مهم تختهنرد سنتی و مدرن، بار است؛ همان نوار میانی صفحه که دو سمت راست و چپ را از یکدیگر جدا میکند. در نسخه مدرن، هر مهرهای که زده شود باید روی بار قرار گیرد و تا زمانی که بازیکن آن را وارد بازی نکند، مهره «کشته» محسوب میشود. اما در تختهنرد سنتی، برخی بازیکنان هنگام «مهرهخوری» یا بیرون بردن مهرهها، حتی مهرههای خوردهشده را نیز روی بار میگذارند؛ در حالی که این کار در قوانین رسمی مدرن مجاز نیست. از نظر نحوه برد هم، در بازی سنتی تنها دو نوع برد وجود دارد: برد ساده و مارس (Gammon)؛ مارس زمانی است که بازیکن تمام مهرههای خود را از بازی خارج کرده باشد در حالی که حریف حتی یک مهره هم خارج نکرده باشد. در این حالت برنده ۲ امتیاز و در برد ساده ۱ امتیاز به دست میآورد. البته در اینجا شاید خواندن مقاله آیا تخته نرد همان بک گمون است؟ برای شما جالب و آموزنده باشد.

قوانین پایان تخته نرد مدرن
اما در تختهنرد مدرن علاوه بر برد ساده و مارس، نوع سومی از پیروزی نیز وجود دارد که به آن «سیاهمارس» (Backgammon) گفته میشود. سیاهمارس زمانی رخ میدهد که یک بازیکن تمام مهرههای خود را پیش از حریف از بازی خارج کرده باشد، در حالی که حریف نهتنها هیچ مهرهای از خود را خارج نکرده، بلکه هنوز یک یا چند مهره روی بار یا داخل خانهی برنده دارد. در چنین حالتی، بازیکنی که موفق به سیاهمارس شده است، ۳ امتیاز از آن دست دریافت میکند. برای این حالت اصطلاحات دیگری مانند «سوپر مارس» یا «سگمارس» نیز بهکار میرود. اگر یک نردباز حرفه ای هستید که به همین نکات و قوانین مسلط هستید احتمالا خواندن مقاله کسب درآمد از تخته نرد آنلاین فرصتی ست تا از این مهارت و استعدادتان بتوانید درآمد داشته باشید.
سخن پایانی در خصوص قوانین شروع و پایان تخته نرد
قوانین شروع و پایان در تختهنرد چه در نسخه سنتی و چه در نسخه مدرن چارچوب اصلی این بازی زیبا و استراتژیک را تشکیل میدهند. شناخت دقیق نحوه آغاز بازی، چیدمان مهرهها و اصول حرکت، در کنار آگاهی از شرایط پایان بازی، مارس و سیاهمارس، به بازیکن کمک میکند تا علاوه بر لذت بیشتر از بازی، تصمیمهای هوشمندانهتری بگیرد و شانس پیروزی خود را افزایش دهد. رعایت این قوانین نهتنها نظم بازی را حفظ میکند، بلکه باعث میشود هیجان، رقابت و جذابیت تختهنرد برای هر دو بازیکن دوچندان شود.
سوالات متداول در خصوص قوانین شروع و پایان تخته نرد
1.شروعکننده بازی در تختهنرد سنتی چگونه مشخص میشود؟
با انداختن یک تاس توسط هر بازیکن و انتخاب فردی که عدد کمتر یا بیشتر (طبق توافق) را آورده باشد.
2. آیا در اولین تاسریزی تختهنرد سنتی امکان آمدن تاس جفت وجود دارد؟
بله، چون بازیکن آغازکننده دو تاس کامل را میریزد.
3. در تختهنرد مدرن آغازکننده بازی چگونه تعیین میشود؟
با انداختن یک تاس توسط هر دو بازیکن و شروع بازی توسط فردی که عدد بیشتری آورده است.
4. آیا در تختهنرد مدرن در شروع بازی تاس جفت ممکن است؟
خیر، چون فقط یکبار یک تاس توسط هر بازیکن ریخته میشود.
5. مارس در تختهنرد یعنی چه؟
یعنی بازیکن تمام مهرههایش را خارج کند و حریف حتی یک مهره هم بیرون نبرده باشد.
6. سیاهمارس چیست؟
بردی که در آن حریف هیچ مهرهای خارج نکرده و هنوز مهره روی بار یا داخل خانه رقیب دارد.
7. امتیاز سیاهمارس چقدر است؟
سه امتیاز برای بازیکنی که سیاهمارس کرده باشد.
8. تفاوت بار در تختهنرد سنتی و مدرن چیست؟
در نسخه مدرن هر مهره زدهشده باید روی بار قرار گیرد اما در سنتی برخی این قانون را متفاوت اجرا میکنند.
9. چرا در تختهنرد مدرن از کاپ یا بافل باکس برای تاسریزی استفاده میشود؟
برای جلوگیری از تقلب و افزایش استاندارد مسابقه.
10. پایان بازی در تختهنرد چگونه است؟
وقتی همه مهرههای یک بازیکن طبق قوانین «خارج» شوند و بر اساس وضعیت حریف نوع برد مشخص میشود.







دیدگاهها 11
خیلی مطالب مفید قرار داده بودید خسته نباشید فقط یک سوال ی داشتم اگه موقع شروع بازی هر دو نفر عدد مساوی بیارن باید چیکار کرد؟ اینو تو متن دقیق متوجه نشدم.
اگه جفت بیارید پرتاب حساب نیست؛ باید دوباره تاس بریزید تا بالاخره یکی عدد بزرگتری بیاره و بازی رو شروع کنه.
با احترام، توضیح بخش خروج مهرهها کمی ناقصه. ننوشتید که اگه مهره در خانهای نباشه و عدد تاس بزرگتر باشه، اولویت با کدوم مهرهست لطفا توصیح بیشتری بدید
سلام، مرسی از آموزش خوبتون. من همیشه تو قوانین پایان بازی مشکل داشتم و نمیدونستم دقیقاً کی بازی تمام میشه. عالی توضیح دادید.
آقا اینا چیه مینویسید؟ نرد بازی کردنی یاد گرفته میشه نه با خوندن! اینقدر سختش نکنید. تاس بریز بازی کن بره دیگه.
دمتون گرم خیلی کامل و مفید ابهامات توضیح داده بودید
وقت بخیر. آیا برای مسابقات رسمی، نحوه چیدمان ابتدایی متفاوته یا همین شکلیه که آموزش دادید؟ ممنون میشم پاسخ بدید.
من شنیده بودم تو شروع تخته نرد، کسی که تاس بالاتر میاره میتونه دوباره تاس بریزه، ولی اینجا نوشتید با همون تاس بازی شروع میشه. کدومش قانون جهانیه؟
مرسی از سایت خوبتون. برای من که مبتدی بودم عالی بود. از صفر تا صد آموزش تخته نرد رو پوشش دادی.
من اصلا متوجه نشدم چطوری مهرهها رو باید از بازی خارج کرد. وقتی تو خونه ۶ مهره نداریم و ۶ میاریم چی میشه؟
دمتون گرم، من تازه نصب کردم بازی رو، اصلاً نمیدونستم قانون مارس چیه. الان فهمیدم چرا رفیقم همش بهم میخنده!